Вучэбна-навуковая лабараторыя беларускага фальклору віншуе ўсіх з Калядамі і Новым годам!

Прапануем бліжэй пазнаёміцца са спецыфікай народнага свята,

пачытаўшы запісы з фондаў ВНЛ БФ:

Дваццаць чацвёртага дзекабра ўсе ўжо пачыналі гатовіцца да Калядаў: прыбіралі ў хаце, усё мылі (окны, стол, дзверы), ставілі елку, нараджалі яе бумажнымі ігрушкамі. Гатовілі закуску. Варылі куццю. На стол клалі сена, засцілалі настольнікам. На яго клалі аплаткі, куццю, салаты, картошку, пяклі хлеб, рыбу. Аплаткі дзялілі між сям’ёй, перахрысціліся і елі . Піць забаранялася, бо быў грэх. На куццю звалі дзеда Мароза. Пасля вячэры ішлі калядаваць. Калядоўшчыкамі былі ахотнікі з дярэўні. Перапраналіся ў звяркоў, надзявалі страшныя маскі ці хадзілі ў сваёй адзежы. Спявалі пад акном калядныя песні. Хадзілі з карзіначкамі. У іх гаспадары клалі яблакі, булачкі, канфеты. Спявалі многа песен. Сабіраюцца ў каго галасы харошыя. Так красіва запяюць. Гаспадарам за пачастунак гаварылі: “Спасіба. Дай Бог вам, чаго хочацца.” Гадалі. На дванаццаць хадзілі ў царкву ці касцёл. Патом спаць клаліся.

Запісала ў 2004 годзе студэнтка Бараноўская Юлія Анатольеўна

ў г. Браслаў Віцебскай вобласці ад Прошчанка Ніны Фёдараўны

(1925 г.н., беларускі, пісьменнай, мясцовай).

Болей архіўных запісаў і інфармацыі пра свята

можна знайсці па спасылцы

9 снежня 2019 у 14.25 (аўд.79)

у межах працы Кансультацыйнага цэнтра па праблемах фальклору

адбудзецца пашыраны семінар-кансультацыя на тэму

"Трансфармацыя грамадскай свядомасці

ў пасляваенны час у СССР".

Запрошаны лектар - доктар філалагічных навук, прафесар Таццяна Іванаўна ШАМЯКІНА.

Запрашаюцца ўсё зацікаўленыя!

У новым раздзеле сайта ВНЛ БФ можна азнаёміцца з зацверджаным кіраўніцтвам БДУ спісам паслуг, якія прадастаўляе наша лабараторыя. Там жа можна даведацца, як атрымаць доступ да матэрыялаў Фонда (на платнай або бясплатнай аснове).

Запрашаем да супрацоўніцтва!

Другога лістапада – Задушны Дзень ці Дзень Усіх Святых. Перад гэтым днём ішлі на могілкі, прыбіралі ўсё, прыносілі кветкі, свечы, маліліся. У самы Дзень Усіх Святых паміналі не паасобку кожнага нябожчыка, а ўсіх разам. Уся вёска ў чорным адзенні – у жалобе.

Запісалі ў 1990 годзе студэнткі філалагічнага факультэта БДУ імя Леніна П.М. Булдакова і А.В. Гіціна у в. Індуры Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці ад Белуць Марыі Дамінікаўны (1925 г.н., беларуска, адукацыя 7 класаў, мясцовая).

***

На Дзяды на могілкі насілі толька цветы або пасвенчонае пячэнне, хлеб, ваду.
Свянцонай вадой крапілі магілкі. Перад памінальнай вячэрай гаварылі : “Дзяды, дзяды, усе сабірайцеся к сталу”. Усіх паімённа звалі. Астаўлялі яду на стале.
Уночы дзяды сніліся. Гэта было добрым знакам.

Запісалі ў 2002 годзе студэнтамі Г.М. Навумчык, Ю.І. Данільчык, В.М. Астроўская, І.С. Канановіч у г. Зэльва Гродзенскай вобласці ад Борыс Ніны Антонаўны (1931 г.н.).

***

Яшчэ гэта свята называлася Асяніны. У гэты дзень калолі парсюка ці рэзалі цялушку або авечку. Гатавалі старвы: куццю, бліны, клёцкі, мяса. Перад гэтым святам абавязкова ўбіралі падворак і хату, мыліся ў лазні. На вячэру заклікалі сваякоў, суседзяў. Гаспадар запальваў свечку і звяртаўся да памерлых:

- Прыходзьце да нас на Асяніны
ўсе тыя, што займалі гэту сялібу!

Ад кожнай стравы адкладвалі памерлым продкам. Пасля заканчэння вячэры зноў звяртаўся да дзядоў, развітваючыся з імі: “Святыя дзяды, елі і пілі, ідзіце да сябе”.

Запісала ў 2001 годзе студэнтка філалагічнага факультэта БДУ Е.С. Канановіч у в. Дзітва Лідскага раёна Гродзенскай вобласці ад Нямшной Клаўдзіі Піліпаўны (1940 г.н., полька).

Болей пра свята можна пачытаць тут,

а пра ўвесь народны каляндар - у раздзеле "Святы" нашага сайта.

З гэтага тыдня распачынаюцца справаздачныя мерапрыемствы фальклорнай практыкі.

На 3.09.2019, у прыватнасці, запланаваная прэзентацыя матэрыялаў фальклорнай практыкі.
У гэты дзень кіраўнікі практыкі працуюць па наступным раскладзе:

Т.В. Лук’янава – 14.25 (аўд. 53)

Т.А. Марозава – 15.55 (аўд. 316)

Э.Ю. Дзюкава – 15.55. (аўд. 53)

В.В. Прыемка – 17.25 (аўд. 316)

Нагадваем, што прысутнічаць павінны ўсе.

З 4.09 па 6.09 будзе весціся праверка студэнцкіх работ і выстаўляцца папярэднія адзнакі. Тыя, хто пажадае павысіць бал, змогуць дапрацаваць свае работы да 9.09.

Студэнцкі форум па выніках ФП адбудзецца 12.09. Да 10.09 кожны з практыкантаў павінен запоўніць заяўку ўдзельніка форума (гл. у прымацаваных файлах) і скіраваць яе на ўказаны ў заяўцы электронны адрас.
12.09, пасля справаздачных мерапрыемстваў, адбудзецца і залік, таму просьба мець з сабою заліковыя кніжкі.

Зычым усім поспехаў!

Attachments:
Download this file (zajauka_forum_2019.doc)zajauka_forum_2019.doc[ ]32 kB

Вучэбна-навуковая лабараторыя беларускага фальклору

Адрас электроннай пошты: folkndl@yandex.ru


Адрас: 220030, Рэспубліка Беларусь, г.Мінск,
вул. К.Маркса, дом 31, п.39.

 

Тэлефон: 380-57-46

(з рэгіёнаў Беларусі: 8-017-3805746, 
з замежжа: +375 17 3805746)

 

Прыём наведвальнікаў:

панядзелак, серада, чацвер
з 10.00 да 16.30

(перапынак 

з 13.00 да 14.00)