Другога лістапада – Задушны Дзень ці Дзень Усіх Святых. Перад гэтым днём ішлі на могілкі, прыбіралі ўсё, прыносілі кветкі, свечы, маліліся. У самы Дзень Усіх Святых паміналі не паасобку кожнага нябожчыка, а ўсіх разам. Уся вёска ў чорным адзенні – у жалобе.

Запісалі ў 1990 годзе студэнткі філалагічнага факультэта БДУ імя Леніна П.М. Булдакова і А.В. Гіціна у в. Індуры Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці ад Белуць Марыі Дамінікаўны (1925 г.н., беларуска, адукацыя 7 класаў, мясцовая).

***

На Дзяды на могілкі насілі толька цветы або пасвенчонае пячэнне, хлеб, ваду.
Свянцонай вадой крапілі магілкі. Перад памінальнай вячэрай гаварылі : “Дзяды, дзяды, усе сабірайцеся к сталу”. Усіх паімённа звалі. Астаўлялі яду на стале.
Уночы дзяды сніліся. Гэта было добрым знакам.

Запісалі ў 2002 годзе студэнтамі Г.М. Навумчык, Ю.І. Данільчык, В.М. Астроўская, І.С. Канановіч у г. Зэльва Гродзенскай вобласці ад Борыс Ніны Антонаўны (1931 г.н.).

***

Яшчэ гэта свята называлася Асяніны. У гэты дзень калолі парсюка ці рэзалі цялушку або авечку. Гатавалі старвы: куццю, бліны, клёцкі, мяса. Перад гэтым святам абавязкова ўбіралі падворак і хату, мыліся ў лазні. На вячэру заклікалі сваякоў, суседзяў. Гаспадар запальваў свечку і звяртаўся да памерлых:

- Прыходзьце да нас на Асяніны
ўсе тыя, што займалі гэту сялібу!

Ад кожнай стравы адкладвалі памерлым продкам. Пасля заканчэння вячэры зноў звяртаўся да дзядоў, развітваючыся з імі: “Святыя дзяды, елі і пілі, ідзіце да сябе”.

Запісала ў 2001 годзе студэнтка філалагічнага факультэта БДУ Е.С. Канановіч у в. Дзітва Лідскага раёна Гродзенскай вобласці ад Нямшной Клаўдзіі Піліпаўны (1940 г.н., полька).

Болей пра свята можна пачытаць тут,

а пра ўвесь народны каляндар - у раздзеле "Святы" нашага сайта.

У новым раздзеле сайта ВНЛ БФ можна азнаёміцца з зацверджаным кіраўніцтвам БДУ спісам паслуг, якія прадастаўляе наша лабараторыя. Там жа можна даведацца, як атрымаць доступ да матэрыялаў Фонда (на платнай або бясплатнай аснове).

Запрашаем да супрацоўніцтва!

На нашым сайце з'явілася невялікая памятка для студэнтаў-першакурснікаў, якія ў гэтым годзе ўпершыню выступяць у ролі збіральнікаў фальклору. Знайсці яе можна вось тут і спампаваць у фармаце .doc або .pdf для асабістага карыстання.
Апытальнікі ж па вуснай гісторыі (рознай тэматыкі) лёгка знайсці тут. І так жа лёгка выкарыстаць іх падчас працы з інфармантамі.

Зычым нашым практыкантаў поспеху ды плёну.
І нагадваем, што з любымі пытаннямі, датычнымі практыкі (вызначэння жанраў, афармлення і падобнага) можна звярнуцца да супрацоўнікаў ВНЛ БФ на электронную скрыню Гэты адрас электроннай пошты абаронены ад спам-ботаў. У вас павінен быць уключаны JavaScript для прагляду.

З гэтага тыдня распачынаюцца справаздачныя мерапрыемствы фальклорнай практыкі.

На 3.09.2019, у прыватнасці, запланаваная прэзентацыя матэрыялаў фальклорнай практыкі.
У гэты дзень кіраўнікі практыкі працуюць па наступным раскладзе:

Т.В. Лук’янава – 14.25 (аўд. 53)

Т.А. Марозава – 15.55 (аўд. 316)

Э.Ю. Дзюкава – 15.55. (аўд. 53)

В.В. Прыемка – 17.25 (аўд. 316)

Нагадваем, што прысутнічаць павінны ўсе.

З 4.09 па 6.09 будзе весціся праверка студэнцкіх работ і выстаўляцца папярэднія адзнакі. Тыя, хто пажадае павысіць бал, змогуць дапрацаваць свае работы да 9.09.

Студэнцкі форум па выніках ФП адбудзецца 12.09. Да 10.09 кожны з практыкантаў павінен запоўніць заяўку ўдзельніка форума (гл. у прымацаваных файлах) і скіраваць яе на ўказаны ў заяўцы электронны адрас.
12.09, пасля справаздачных мерапрыемстваў, адбудзецца і залік, таму просьба мець з сабою заліковыя кніжкі.

Зычым усім поспехаў!

Attachments:
Download this file (zajauka_forum_2019.doc)zajauka_forum_2019.doc[ ]32 kB

На другі дзень свята, якое пінчукі называюць «Трыйца», «Труйца», «Трійца», на вуліцах вёсак пануе ажыўленне. На лужках, грудках, на лавачках каля хат збіраюцца жанчыны ў яркіх сукенках, прыгожых вышываных фартухах, стракатых хустках, да іх далучаюцца мужчыны, моладзь, падлеткі. Каля поўдня аднекуль з краю вёскі даносіцца песня. «Ой,булы мы ў вэлыкому лісі, ізвілі куста з зэлёного клёну», – выводзяць жаночыя галасы, паведамляючы аб тым, што ідзе Куст.

«Куст – тое самое шчо танок. Куст – як ходять по дзерэвні, а танок – як побэруцца танцоваты» (в. Камень). Выкананне песень называецца «співаты куста», падобна таму як кажуць «співаты шчодрыка», «коляду».

Падыходзячы да двара, Куст (ролю выконвае дзяўчына або дзяўчынка) аддае паклон гаспадарам. «Чы дозволітэ співаты куста?»– пытаюцца астатнія. «Дорогіе госты, моей хаты не мінайтэ, заходьтэ до мэнэ, ды куста заспівайтэ», – адказвае гаспадыня. Атрымаўшы дазвол, спяваюць прывітальную песню:

Ой, дэнь добры да наш пане до хаты!

Ой, чы ж вэлыш нашому Густу статы,

Бочку мэдочку прыпывалночкам даты,

Нам, молодэнькім, на ганочку погуляты?

Спявачкі віншуюць гаспадароў са святам, жадаюць ім сямейнага шчасця, дабрабыту, багатага ўраджаю на полі, а тыя ў адказ дзякуюць за добрыя пажаданні, частуюць хлебам, мёдам, кладуць у кошык пірагі, яйкі.

 

               (карціна Канстанціна Васільева "Русалка")

Болей пра свята можна пачытаць тут,

а пра ўвесь народны каляндар - у раздзеле "Святы" нашага сайта.

Вучэбна-навуковая лабараторыя беларускага фальклору

Адрас электроннай пошты folkndl@yandex.ru


Адрас: 220030, Рэспубліка Беларусь, г.Мінск, вул. К.Маркса, дом 31, п.39.
 

Тэлефон: 380-57-46

(з рэгіёнаў Беларусі: 8-017-3805746, з замежжа: +375 17 3805746)

 

Прыём наведвальнікаў:

пн-пт: з 9.00 да 17.00

(перапынак з 13.00 да 14.00)